Cơn sốt AI khiến giá DRAM biến động từng giờ
Thị trường chip nhớ toàn cầu đang bước vào một giai đoạn biến động mạnh khi nhu cầu từ các hệ thống trí tuệ nhân tạo tăng vọt. Theo nhiều nguồn tin trong ngành bán dẫn, giá DRAM hiện không còn ổn định theo chu kỳ truyền thống mà thay đổi liên tục, thậm chí theo từng giờ.
Báo cáo của DigiTimes cho thấy tình trạng thiếu hụt chip nhớ đã trở nên nghiêm trọng. Các nhà cung ứng cho biết doanh nghiệp nếu không chốt đơn và thanh toán ngay lập tức có thể phải chấp nhận mức giá cao hơn chỉ sau vài phút.
Điều này phản ánh mức độ căng thẳng của chuỗi cung ứng linh kiện trong kỷ nguyên AI. Những hệ thống máy chủ phục vụ trí tuệ nhân tạo cần lượng bộ nhớ cực lớn, khiến các loại DRAM hiệu năng cao như DDR5 và HBM trở thành mặt hàng được săn lùng trên toàn cầu.
Thị trường RAM bị chia cắt giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ
Một thực tế đang diễn ra trong ngành bán dẫn là thị trường bộ nhớ bị phân hóa rất rõ rệt.
Theo các nhà phân tích, hiện có khoảng 100 doanh nghiệp công nghệ lớn sở hữu quyền lực đàm phán mạnh mẽ với các nhà sản xuất chip nhớ. Nhờ tiềm lực tài chính và nhu cầu mua hàng ổn định, họ có thể đảm bảo được nguồn cung trong thời gian dài.
Trong nhóm này có những cái tên quen thuộc như Apple hay Nvidia. Ngoài ra, các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn cũng chiếm phần lớn lượng chip nhớ sản xuất ra trên thị trường.
Ngược lại, hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ đang phải cạnh tranh với nhau để mua phần nguồn cung còn lại. Đây chủ yếu là các nhà sản xuất máy tính lắp ráp, doanh nghiệp thiết bị điện tử nhỏ hoặc các công ty công nghệ mới nổi.
Với nhóm này, việc mua được DRAM với mức giá hợp lý ngày càng trở nên khó khăn. Nhiều nhà cung cấp yêu cầu thanh toán trước hoặc trả bằng tiền mặt để đảm bảo giao dịch, khiến chi phí vận hành của doanh nghiệp tăng lên đáng kể.
Ba ông lớn kiểm soát phần lớn nguồn cung chip nhớ
Nguồn cung DRAM toàn cầu hiện nằm chủ yếu trong tay ba nhà sản xuất lớn.
Đó là Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology.
Ba tập đoàn này chiếm phần lớn thị phần sản xuất chip nhớ toàn cầu, đặc biệt trong phân khúc DRAM hiệu năng cao. Khi nhu cầu từ các công ty AI tăng mạnh, họ buộc phải ưu tiên các khách hàng chiến lược nhằm duy trì quan hệ kinh doanh lâu dài.
Điều này đồng nghĩa với việc các tập đoàn công nghệ lớn luôn được phục vụ trước, trong khi các doanh nghiệp nhỏ phải chấp nhận chờ đợi hoặc mua với giá cao hơn.
Trong bối cảnh nguồn cung hạn chế, việc phân bổ chip nhớ trở thành một bài toán chiến lược của các nhà sản xuất bán dẫn.
Giá DRAM tăng gần gấp đôi chỉ trong một quý
Các công ty nghiên cứu thị trường cho biết chi phí bộ nhớ đã tăng mạnh từ nửa cuối năm 2025 và tiếp tục leo thang trong năm 2026.
Theo dữ liệu của TrendForce, giá hợp đồng DRAM trong quý I/2026 đã tăng khoảng 90 đến 95% so với quý trước. Đây là một trong những mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm qua.
Không chỉ DRAM, các loại bộ nhớ khác cũng chứng kiến mức tăng đáng kể. Giá NAND flash đã tăng khoảng 55 đến 60% trong cùng giai đoạn.
Các dự báo cho thấy xu hướng tăng giá vẫn chưa dừng lại. Theo IDC, tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài đến năm 2027 nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng với tốc độ hiện tại.
Trong khi đó, các nguồn tin trong ngành cho biết giá DRAM có thể tăng thêm khoảng 70% trong quý II/2026.
Giá bộ nhớ tăng khiến ngành PC và smartphone chịu áp lực
Cơn bão giá chip nhớ đang ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất thiết bị điện tử.
Một ví dụ điển hình là HP. Công ty này cho biết chi phí DRAM hiện chiếm tới 35% tổng giá trị sản xuất một chiếc máy tính cá nhân. Con số này trước đây chỉ dao động khoảng 15 đến 18%.
Khi chi phí linh kiện tăng mạnh, các nhà sản xuất buộc phải điều chỉnh giá bán sản phẩm hoặc cắt giảm lợi nhuận.
Theo ước tính của Gartner, doanh số PC toàn cầu có thể giảm hơn 10% trong năm 2026 do giá linh kiện quá cao.
Thị trường smartphone cũng không tránh khỏi tác động. Các chuyên gia dự báo doanh số điện thoại thông minh có thể giảm khoảng 8% khi chi phí bộ nhớ tăng mạnh.
Những phân khúc chịu ảnh hưởng nặng nhất là các dòng thiết bị giá rẻ, nơi chi phí linh kiện chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá thành sản phẩm.
Nhà sản xuất máy tính lắp ráp chịu tác động nặng nề
Trong chuỗi giá trị công nghệ, nhóm chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ việc tăng giá chip nhớ chính là các nhà sản xuất máy tính lắp ráp.
Những doanh nghiệp này thường có quy mô nhỏ hơn và phụ thuộc vào nguồn cung linh kiện từ nhiều nhà phân phối khác nhau. Khi giá DRAM tăng đột biến, họ gần như không có khả năng thương lượng.
Ngoài ra, việc giá linh kiện thay đổi liên tục khiến họ gặp khó khăn trong việc định giá sản phẩm.
Một đơn hàng linh kiện có thể thay đổi chi phí chỉ trong vài giờ, khiến kế hoạch sản xuất và kinh doanh bị đảo lộn.
Nguy cơ “bong bóng” chip nhớ nếu nhu cầu điện tử suy giảm
Dù thị trường hiện đang thiếu hụt chip nhớ, một số chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng này có thể mang tính chu kỳ.
Theo nhận định từ DigiTimes, nếu giá thiết bị điện tử tăng quá cao, người tiêu dùng có thể trì hoãn việc mua sắm và tiếp tục sử dụng thiết bị cũ lâu hơn.
Khi nhu cầu giảm xuống, lượng chip nhớ sản xuất ra có thể vượt quá nhu cầu thực tế của thị trường.
Nếu điều này xảy ra, thị trường có thể nhanh chóng chuyển từ trạng thái thiếu hụt sang dư thừa. Đây là kịch bản từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử ngành bán dẫn.
Chính vì vậy, một số chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng chip nhớ hiện nay có thể chỉ là một “cơn sốt tạm thời” do làn sóng AI bùng nổ.
Tương lai thị trường chip nhớ trong kỷ nguyên AI
Dù còn nhiều tranh luận, một điều gần như chắc chắn là nhu cầu bộ nhớ sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
Các mô hình AI ngày càng lớn đòi hỏi dung lượng bộ nhớ khổng lồ để xử lý dữ liệu và huấn luyện thuật toán.
Điều này khiến DRAM hiệu năng cao và các công nghệ bộ nhớ mới trở thành yếu tố then chốt trong hạ tầng công nghệ toàn cầu.
Trong những năm tới, các nhà sản xuất chip nhớ có thể tiếp tục mở rộng công suất sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Tuy nhiên, việc xây dựng nhà máy bán dẫn mới cần nhiều năm và chi phí hàng chục tỷ USD.
Vì vậy, trong ngắn hạn, thị trường DRAM vẫn có khả năng duy trì trạng thái căng thẳng, với giá cả biến động mạnh theo cung cầu của ngành công nghệ.
