Năm 2026 đặt hi vọng vào doanh nghiệp nhỏ

Nguyễn Hoàng Cẩm Hà
Năm 2025 đánh dấu cột mốc tăng trưởng ấn tượng của kinh tế Việt Nam với quy mô vượt 500 tỷ USD. Đằng sau con số này là đóng góp nổi bật của khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bước sang năm 2026, lãnh đạo Bộ Tài chính kỳ vọng khu vực này sẽ tận dụng tốt hơn cơ hội phục hồi toàn cầu, đồng thời đẩy nhanh cải cách thể chế để mở rộng không gian phát triển bền vững.

Kinh tế Việt Nam 2025: Bệ phóng cho khu vực tư nhân

Năm 2025, kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng 8,02% – dẫn đầu khu vực Đông Nam Á và nằm trong nhóm các nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới. Quy mô GDP lần đầu tiên vượt 500 tỷ USD, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 32 toàn cầu.

doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính, kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thành quả này có sự đóng góp quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) giữ vai trò chủ lực. Theo chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm, năm qua là một giai đoạn đầy thử thách nhưng cũng thể hiện rõ bản lĩnh và khả năng thích ứng của cộng đồng doanh nghiệp.

Hơn 300.000 doanh nghiệp gia nhập và trở lại thị trường

Kỷ lục thành lập mới

Ngay sau khi Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng mạnh.

  • Bình quân hơn 18.000 doanh nghiệp thành lập mới mỗi tháng
  • Hơn 12.000 doanh nghiệp quay lại hoạt động mỗi tháng
  • Tổng cộng hơn 300.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường trong năm 2025
  • Tổng vốn đăng ký bổ sung hơn 6 triệu tỷ đồng, tăng 72% so với năm trước

Những con số này đưa tổng số doanh nghiệp đang hoạt động vượt mốc 1 triệu – một dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển khu vực tư nhân.

Thách thức vẫn hiện hữu

Dù vậy, lãnh đạo Bộ Tài chính cũng thẳng thắn nhìn nhận:

  • Nội lực nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế
  • Khả năng chống chịu trước cú sốc bên ngoài chưa cao
  • Liên kết chuỗi giá trị còn yếu
  • Đổi mới sáng tạo chưa khai thác hết tiềm năng

Tuy nhiên, tinh thần cải tổ, chuyển đổi số và tái cơ cấu mô hình kinh doanh đang lan rộng, giúp nhiều doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với biến động toàn cầu.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Trụ cột cho giai đoạn phục hồi

Cơ hội trong bối cảnh kinh tế toàn cầu dần ổn định

Bước sang năm 2026, khi môi trường kinh tế quốc tế được dự báo ổn định hơn, doanh nghiệp Việt Nam – đặc biệt là nhóm nhỏ và vừa – có điều kiện tận dụng cơ hội phục hồi tốt hơn.

doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính, kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Các chính sách tài khóa, thuế, phí, tín dụng và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh do Bộ Tài chính triển khai đã góp phần:

  • Giảm áp lực chi phí
  • Cải thiện thanh khoản
  • Tăng niềm tin thị trường

Đây được xem là nền tảng để khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng tốc trong giai đoạn mới.

Sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Trong năm 2026, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu, rà soát và sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm thể chế hóa đầy đủ các định hướng lớn của Bộ Chính trị.

Mục tiêu là:

  • Tăng cường hỗ trợ tài chính và tiếp cận vốn
  • Thúc đẩy chuyển đổi số
  • Nâng cao năng lực quản trị
  • Tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

“Cởi trói” hộ kinh doanh để đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp

Hộ kinh doanh – nguồn lực lớn nhưng còn rào cản

Khu vực hộ kinh doanh được xem là “nguồn đầu vào” quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp vẫn còn chậm do:

  • Lo ngại tăng nghĩa vụ thuế và chi phí tuân thủ
  • Hạn chế về quản trị và pháp lý
  • Khó khăn tiếp cận tín dụng
  • Tâm lý e ngại thủ tục hành chính

Bãi bỏ thuế khoán từ 1/1/2026

Một trong những giải pháp trọng tâm là bãi bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ ngày 1/1/2026, qua đó:

  • Minh bạch hóa hoạt động sản xuất – kinh doanh
  • Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng
  • Thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp

Song song đó, các chính sách theo Nghị quyết 198/2025 của Quốc hội cũng sẽ được triển khai như:

  • Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu
  • Bãi bỏ lệ phí môn bài
  • Hỗ trợ tiếp cận tín dụng
  • Cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán dùng chung

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm, quan điểm xuyên suốt là: chuyển đổi không phải để quản lý chặt hơn, mà để mở rộng không gian phát triển.

Kỳ vọng năm 2026: Doanh nghiệp nhỏ làm nên điều lớn

doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính, kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, tăng trưởng kinh tế Việt Nam 2025, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Từ nền tảng tăng trưởng 2025, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng sẽ:

  • Tăng cường liên kết chuỗi
  • Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo
  • Chủ động chuyển đổi số
  • Mở rộng thị trường xuất khẩu

Với chính sách hỗ trợ đồng bộ, thủ tục đơn giản hóa và sự đồng hành của Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa hoàn toàn có thể trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng, góp phần đưa kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển bền vững và có chiều sâu hơn trong những năm tới.