Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang dịch chuyển mạnh về châu Á – Thái Bình Dương, việc các tập đoàn lớn tái định vị chiến lược không còn là điều mới mẻ. Nhưng cách AFK Sistema – tập đoàn tư nhân lớn nhất Liên bang Nga – tiếp cận Việt Nam lại mang một màu sắc khá đáng chú ý: không chỉ đầu tư, mà còn muốn “cắm rễ”.
Tại cuộc gặp với Thủ tướng Phạm Minh Chính ngày 5/1, Chủ tịch AFK Sistema Vladimir Yevtushenkov không nói nhiều về những con số ngắn hạn. Thay vào đó, ông nhấn mạnh đến nội địa hóa, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực – ba yếu tố cho thấy doanh nghiệp này đang nhìn Việt Nam như một đối tác chiến lược dài hơi, chứ không phải một điểm đến cơ hội.
Ở góc nhìn cá nhân, đây là điều khá khác biệt so với làn sóng đầu tư truyền thống, nơi nhiều doanh nghiệp nước ngoài chủ yếu tận dụng chi phí nhân công hoặc thị trường tiêu thụ. Nội địa hóa đồng nghĩa với việc chấp nhận đầu tư sâu hơn, chia sẻ công nghệ nhiều hơn và gắn lợi ích của mình với sự phát triển của doanh nghiệp bản địa.
AFK Sistema không phải cái tên nhỏ. Với khoảng 300.000 nhân viên, danh mục đầu tư trải rộng từ viễn thông, dịch vụ số, công nghệ cao cho đến y tế, nông nghiệp, dược phẩm và thương mại điện tử, tập đoàn này đang nuôi tham vọng trở thành một quỹ đầu tư công nghệ cao hàng đầu thế giới. Việt Nam, trong bức tranh đó, được xem là một mắt xích quan trọng.
Phía Việt Nam cũng cho thấy sự chủ động khá rõ. Thủ tướng Phạm Minh Chính không chỉ khẳng định quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Nga, mà còn trực tiếp gợi mở hàng loạt lĩnh vực hợp tác mà Việt Nam đang rất cần: chuyển đổi số, an ninh mạng, dược phẩm, viễn thông, năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, thậm chí cả những lĩnh vực còn mới mẻ như thị trường tài sản mã hóa.
Điều đáng chú ý là câu chuyện hợp tác không dừng ở công nghệ hay công nghiệp truyền thống. Việc nhắc đến không gian ngầm, không gian vũ trụ, tàu điện ngầm hay du lịch cho thấy Việt Nam đang mở cửa cho những dự án dài hạn, có hàm lượng kỹ thuật và vốn lớn – đúng với thế mạnh của các tập đoàn Nga.
Từ góc độ chiến lược, sự xuất hiện của một “ông lớn” tư nhân Nga trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai cơ chế một cửa đầu tư quốc gia có thể tạo ra lợi thế không nhỏ. Nếu được triển khai đúng cách, đây không chỉ là dòng vốn, mà còn là cơ hội nâng cấp năng lực công nghệ và chất lượng nhân lực trong nước.
Dĩ nhiên, mọi thứ vẫn còn ở giai đoạn khởi đầu. Nhưng việc một tập đoàn lớn công khai nói về nội địa hóa và chuyển giao công nghệ ngay từ bàn đàm phán là tín hiệu tích cực. Nó cho thấy Việt Nam không chỉ là nơi để đầu tư, mà đang dần trở thành nơi để cùng phát triển.
Và trong một thế giới ngày càng phân mảnh về địa chính trị và chuỗi cung ứng, những mối quan hệ đầu tư kiểu “đi cùng nhau lâu dài” như vậy có lẽ mới là điều đáng để theo dõi.
